1. ANASAYFA
  2. 2025 yılların bölgesel hava taşımacılığı tanımlanıyor: Hibrit-elektrik uçak
2025 yılların bölgesel hava taşımacılığı tanımlanıyor: Hibrit-elektrik uçak

2025 yılların bölgesel hava taşımacılığı tanımlanıyor: Hibrit-elektrik uçak

Boeing ve düşük maliyetli havayolu JetBlue Airway temin ettiği risk sermaye ile finanse edilen girişim şirketi Zunum Aero tasarım çalışmalarını yürüttüğü hibrit-elektrik bölgesel yolcu uçağını 2020 yıllarının başlarında hizmete girmesini planlıyor.

Zunum Aero hibrit-elektrik uçağı projesi bölgesel hava taşımacılığında yeni bir çağ başlatacak. Düşük işletme maliyetli hibrit-elektrik uçak kara yolu ve hızlı trenle rekabet edebilecek, ucuz ve düşük maliyetli kapıdan kapıya seyahati mümkün olacak.

Bu noktada makalenin konusundan ayrılarak yukarıdaki paragrafta yer alan iki kavram kelimeyi kısaca tartışma gereklini duydum: “girişim şirketi” (Startup) ve “risk sermaye” (Venture Capital). Bu iki kavram kelimenin, diğer bir ifade ile iş modelin,  kısa tartışmasına yer ayırmamın sebebi: Teknoloji ağırlıklı sanayileşme stratejisini benimseyen başta ABD, İngiltere, Fransa, Japonya, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerin gelişmesinde önemli rolü olması, Türkiye’de çıkış noktası oldukça geç ve geri kalmış bir iş modelin tanımlamaktır. Türkiye’nin gelecek nesil teknoloji dalgasını yakalaması için gerekli olduğunu düşündüğüm iş modelini bu makalede tartışmaya temel oluşturacak.   Kelimelerin İngilizce karşılığın parantez içinde vermemin sebebi Türkçesi tam olarak oturmamış ve kavramsal olarak içinde bulunduğu disiplinin yabancı sözcüklere açık olması sebebiyle çok kişinin Türkçesini aramayıp kaynaklarda İngilizce kelimenin kullanılmış olmasıdır (Yazılarımda Türkçe kelime kullanma zorunluğunu kabullendim. Kaynaklarda karşılığını bulamadığım veya tercümenin doğru olmadığını düşündüğüm kelimeleri kendi düşünceme göre oluşturtum).

İlk kavram kelime “girişim şirketi” (Startup) ana dilindeki sözlükleri “bir şeyi hareket geçirmek için yapılan iş ya da süreç olarak tanımlıyor. Sıfır noktasında ise başlayan “girişim şirket”  teknoloji ürünler geliştirmek veya hizmeti farklı bir şekilde piyasaya getirmek amaçlıdır. Küçük bir gurubun veya tek bir kişinin kurduğu şirketi başlangıçta “risk sermaye” finans eder. Bu iki terimi geniş tartışan kaynaklar bulunmaktadır. Bu kısa tanıtımdan sonra konumuza dönelim.

Washington Eyaletin Kirkland kasabasında bulunan Zunum Aero 10-50-koltuk kapasiteli uçak ailesi tasarımı ve üretimi amaçlı 2013 yılında kurulmuş, kurucusu Steve Nordland.   Şirket ailenin ilk uçağı 19-yolcu kapasiteli ve önümüzdeki 10 sene içinde tasarımının başlaması hedeflenmiş.   1300 km olan menzili 2030 yılının elektrik itki sistemi teknoloji ile 1850 km çıkarılacak.

Zunum projenin ilk finansını dev havacılık ve savunma firması Boeing’in risk-finans-girişim birimi Boeing HorizonX temin ettikten sonra jetBlue Technology Ventures desteğini garantiledi. jetBlue Technology Venture yolcu seyahat deneyimini, bölgesel taşımacılık sistemini, geleceğin işletmeciliğini, bakımı ve müşteri münasebetlerini iyileştirmeği hedef alan girişim şirketlerine finans destek amaçlı jetBlue havayollarının birimi.

Zunum geliştirdiği ilk elektrik uçak sanayinin standartı FAA revamped Part23 kurallarına uygun olarak sertifikasyonu alacak. Elektrik uçak sertifikasyon kurallarının 2018 yılında tamamlanması ve ilk sertifikasyonun 2020 yılında verilmesi hedeflemiş, Zunum 2020 yılında üretime başlamayı planlıyor.  

Elektrik itki sistemi akünün güçlendirdiği kanallı fan ve nüve ise gaz türbin içeriyor, güç gereksinimi 1 veya 4-5 sınırları arasında.

Zunum elektrik uçağın işletme maliyetinin günümüzün bölgesel uçaklarından  %40 – 80 az olacağını söylüyor.  Elektrik uçak hava alanlarındaki dağıtım şebekeleri kullanmayı veya havaalanında kalış süresini azaltmak için akü değiştirme veya süperşarj kullanmayı planlıyor.

Zunum’nin vizyonu elektrik uçağın bölgesel yolcu taşımacılığındaki 160 – 1600 km menzildeki probleme çözüm getirmek. Zunum 160 – 1600 km menzil problemini şu şekilde tanımlıyor: Günümüzde 160 – 1600 km mesafedeki uçuşlarda, örnek İstanbul – Dalaman 464 km veya İstanbul – Bursa 111 km, hızlı bir alternatifin olmaması. Günümüz hava taşımacılık sistemi büyük yolcu uçakları üzerine kurulmuş, kısa mesafede seyahat eden yolcu havadan çok yerde zaman harcıyor. Orta-boyut hava aracı ile (Zunum 10 – 50 yolcu kapasitesi olarak tanımlıyor) yerel ve merkez hava alanları arasında daha sık servisi gerçekleştirmek mümkün olacak. Yolcu otobüs veya tren seyahatinde olduğu gibi çantasını yakında uçakta taşıyacak.

Kaliforniya Eyaletin Irvine kazasında bulunan uçak kiralama firması Jet Suite’in 100 adet hibrit-elektrik uçak için siparişi bulunuyor.

 

Kaynaklar:

  1. jetBlue technology ventures, www.jetblueventures.com
  2. Zunum Aero, https://zunum.aero/

Yorumlar

Hiç yorum yapılmamış

Yorumunu Paylaşın